Rikicin da ke tsakanin Amurka da Iran ya shiga wani sabon yanayi mai haɗari a ranar Juma’a, 17 ga Yuli, 2026, bayan sojojin Amurka sun kai sabbin hare-hare kan wasu muhimman ababen more rayuwa a kudancin Iran.
Hare-haren sun shafi gadoji, tashar jirgin ƙasa da wani filin jirgin sama. A nata ɓangaren, Iran ta mayar da martani ta hanyar kai hare-hare kan wurare da ƙasashen da ke karɓar sojojin Amurka a yankin Gabas ta Tsakiya.
Wannan sabon tashin hankali ya ƙara tayar da fargabar cewa rikicin zai iya rikidewa zuwa yaƙin da zai shafi ƙasashe da dama tare da jawo ƙaruwar farashin man fetur a duniya.
Amurka Ta Kai Hari Kan Gadoji Da Filin Jirgin Iran
Rahotanni sun bayyana cewa sojojin Amurka sun kai hari kan wasu gadoji a yankin Hormozgan da ke kudancin Iran.
Kafofin yaɗa labaran Iran sun ce an kai hari kan gadoji biyar a kusa da birnin Bandar Khamir. An kuma kai hari kan tashar jirgin ƙasa da wasu wuraren sufuri.
Haka kuma, rahotanni sun nuna cewa an kai hari kan wani filin jirgin sama a Iranshahr, wani yanki da ke kusa da iyakar Iran da Pakistan.
Rundunar Amurka ta CENTCOM ta bayyana cewa hare-haren sun shafi wuraren da take zargin Iran na amfani da su wajen gudanar da ayyukan soji, sa ido a teku da tallafa wa rundunarta.
Amurka ta kuma kai hari kan wani hasumiya da ke tashar ruwan Chabahar. Washington ta ce rundunar juyin juya halin Iran tana amfani da hasumiyar wajen sa ido kan jiragen ruwa masu zirga-zirga.
Sai dai hukumomin Iran sun bayyana wasu daga cikin wuraren da aka kai wa hari a matsayin ababen more rayuwa na fararen hula.
An Bayar Da Rahoton Mutuwar Mutane
Kafofin yaɗa labaran gwamnatin Iran sun ce aƙalla mutane bakwai ne suka mutu sakamakon hare-haren da aka kai a Bandar Khamir.
An kuma bayar da rahoton jikkatar wasu mutane da lalacewar hanyoyi, gadoji da wasu wuraren sufuri.
Sai dai kamfanin dillancin labarai na Reuters ya bayyana cewa bai samu damar tabbatar da dukkan alkaluman waɗanda suka mutu ko suka jikkata da kansa ba.
Wannan shi ne dare na shida a jere da Amurka ke kai hare-hare kan wurare a Iran, kamar yadda rundunar sojin Amurka ta bayyana.
Iran Ta Kai Harin Ramuwar Gayya
Iran ta mayar da martani ta hanyar kai hare-haren makamai masu linzami da jirage marasa matuƙa kan wurare a wasu ƙasashen yankin.
Tehran ta yi ikirarin kai hari kan cibiyoyin Amurka a Kuwait, Bahrain, Oman, Qatar da Syria.
A Kuwait, wani harin Iran ya shafi cibiyar samar da wutar lantarki da tace ruwan teku domin mayar da shi ruwan sha. Hukumomin Kuwait sun tabbatar da aukuwar gobara da tangarda a wasu ayyukan cibiyar.
A Qatar kuma, ma’aikatar tsaron ƙasar ta ce dakarunta sun dakile wani harin makami mai linzami da Iran ta kai. Ma’aikatar harkokin cikin gida ta Qatar ta ce wani yaro ya jikkata sakamakon ɓaraguzan makamin da aka tarwatsa.
Iran ta kuma yi ikirarin kai hari kan wani sansanin rundunar Amurka a yankin al-Tanf na Syria.
Sai dai wata majiya daga rundunar Syria ta shaida wa Reuters cewa harin ya faɗi kusa da sansanin, amma bai jawo asarar rai ko lalacewar dukiya ba. Rahotanni sun kuma nuna cewa sojojin Amurka sun riga sun janye daga sansanin a farkon shekarar 2026.
Ba a tabbatar da wasu ikirarin da Iran ta yi game da irin barnar da hare-harenta suka haddasa ba.
Sojojin Amurka Sun Shiga Wani Jirgin Ruwa
Tashin hankalin ya kuma ƙaru a mashigar ruwan Hormuz, inda sojojin ruwan Amurka suka shiga wani jirgin dakon mai domin aiwatar da takunkumin da Washington ta sake kakaba wa tashoshin ruwan Iran.
An kuma bayar da rahoton cewa wani jirgin ruwa ya samu harbi a kusa da gabar Oman, lamarin da ya ƙara jefa kamfanonin sufuri da ma’aikatan jiragen ruwa cikin fargaba.
Bayanan zirga-zirgar jiragen ruwa sun nuna cewa jiragen dakon kayayyaki guda uku kawai suka ratsa mashigar Hormuz a ranar Alhamis. Kafin fara yaƙin, kusan jirage 125 ne ke bi ta mashigar a kowace rana.
Babu wani babban jirgin dakon ɗanyen mai ko iskar gas da aka samu ya ratsa mashigar a rana ta biyu a jere.
Me Ya Sa Mashigar Hormuz Take Da Muhimmanci?
Mashigar Hormuz tana daga cikin muhimman hanyoyin da ake jigilar ɗanyen mai da iskar gas a duniya.
Babban kaso na man da ƙasashen Gabas ta Tsakiya ke fitarwa zuwa kasuwannin duniya yana bi ta wannan mashiga. Saboda haka, duk wata matsala da ta hana jiragen ruwa wucewa na iya jawo ƙarancin mai da tashin farashinsa.
Iran ta ce ba za ta bar a ci gaba da fitar da mai da iskar gas ta mashigar Hormuz ba muddin Amurka tana ci gaba da kai mata hare-hare.
Washington kuwa ta sake sanya shingen soji kan tashoshin ruwan Iran, tana mai cewa matakin na da nufin dakile hare-haren da ake kai wa jiragen kasuwanci.
Farashin Man Fetur Ya Ƙaru
Sabon tashin hankalin ya sa farashin ɗanyen mai ya ƙaru da fiye da kashi biyu cikin ɗari a kasuwannin duniya.
Farashin ɗanyen man Brent ya kai kusan dala 86 kan kowace ganga a ranar Juma’a. Rahotanni sun nuna cewa farashin ya ƙaru da kusan kashi 13 cikin ɗari a cikin mako guda.
Masana suna fargabar cewa farashin zai iya ƙara tashi idan aka rufe mashigar Hormuz ko kuma aka toshe hanyar Bab al-Mandab da ke haɗa Bahar Maliya da Tekun Aden.
Iran ta yi barazanar neman mayakan Houthi na Yemen su kawo cikas ga zirga-zirgar jiragen ruwa a Bahar Maliya idan Amurka ta faɗaɗa hare-harenta zuwa cibiyoyin samar da wutar lantarki da makamashin Iran.
Fargabar Faɗaɗawar Yaƙin
Sabbin hare-haren sun nuna cewa ɓangarorin biyu sun fara faɗaɗa jerin wuraren da suke kai wa hari.
A baya, yawancin hare-haren sun fi karkata ne kan sansanonin soji, makamai da cibiyoyin tsaro. Yanzu kuma, gadoji, tashoshin jirgin ƙasa, filayen jiragen sama da cibiyoyin ruwa da wutar lantarki sun fara shiga cikin rikicin.
Wannan sauyi ya tayar da hankalin ƙasashen yankin saboda hare-haren Iran kan wuraren da Amurka ke amfani da su na iya jawo ƙarin ƙasashe cikin yaƙin.
Har yanzu babu wata alama mai ƙarfi da ke nuna cewa Amurka da Iran suna gab da cimma sabuwar yarjejeniyar tsagaita wuta.
Shugaban Amurka Donald Trump ya ce ƙasarsa tana samun nasara a yaƙin. Iran kuwa ta ce za ta ci gaba da mayar da martani muddin ana kai mata hare-hare.
Saboda yadda bayanai ke sauyawa cikin sauri, ana sa ran ƙarin bayani kan yawan waɗanda suka mutu, girman barnar da aka yi da kuma matsayar ƙasashen yankin zai fito nan gaba.
